Legionowo: Piąte – nie zabijaj!

Paląc w piecu trujesz siebie, swoją rodzinę i sąsiadów – taki jest przekaz najnowszej odsłony kampanii edukacyjnej „Nie truj! Daj oddychać!”, prowadzonej przez Urząd Miasta Legionowo. Urzędnicy zachęcają, żeby zamiast piętnować w internecie osoby podejrzewane o bycie trucicielem, zwrócić się do sąsiadów bezpośrednio lub przy pomocy wymownej ulotki.

01 02

Miasto daje mieszkańcom prosty przekaz – Twój sąsiad truje przede wszystkim siebie i swoją rodzinę, skala oddziaływania komina to 70-100 metrów wokół niego. Zapewne nie ma świadomości, że smog rujnuje życie jego najbliższych. Jeśli podejrzewasz, że sąsiad pali odpady lub gdy dym z jego komina zatruwa Twój dom, powiedz mu to, jeśli nie osobiście – wrzuć mu przygotowaną przez nas ulotkę. Jeśli to nie pomoże – zadzwoń do strażników miejskich, którzy przeprowadzą kontrolę – mówi Tamara Mytkowska, rzeczniczka ratusza.

- Nasze ponad roczne doświadczenie z 1000 przeprowadzonych kontroli domowych kotłowni pokazuje, że najbardziej skuteczne są interwencje na zgłoszenie – mieszkaniec dzwoni i mówi, że dziwny dym wydobywa się z komina i prosi o sprawdzenie czy to aby nie śmieci – mówi Adam Nadworski, Zastępca Komendanta Straży Miejskiej w Legionowie – planowe kontrole, zwane przez naszych mieszkańców „kolędą” nie są skuteczne, gdyż nawet jeśli ktoś pali śmieci, zanim dojdziemy do jego domu zdąży posprzątać w kotłowni. Dlatego internetowe mapy na prywatnych stronach internetowych mogą być dla nas wskazówką, ale nie przyczynią się do rozwiązania problemu.

Czy Legionowo ma problem z powietrzem? Taki sam jak inne podwarszawskie gminy. Różnica jest taka, że w mieście znajduje się stacja pomiarowa jakości powietrza. Dzięki temu władze mają świadomość, że problem istnieje i podejmują szereg działań, aby go rozwiązać.

Od 2015 roku prowadzimy akcję wymiany pieców węglowych na gazowe, olejowe i pompy ciepła - mówi zastępca prezydenta Piotr Zadrożny, dodając, że informacje o finansowaniu wymiany pieców otrzymali wszyscy mieszkańcy domków jednorodzinnych wraz z harmonogramem odbioru odpadów na 2016 i 2017 rok. Oprócz zachęty do wymiany pieca mieszkańcy są informowani o szkodliwości palenia śmieci, o pyle emitowanym przez kominki, a w ostatnich tygodniach także o tym, co można a czego nie powinno się spalać w piecach. W grudniu 2016 roku setna osoba, która podpisała umowę na nowy piec otrzymała dodatkowy bonus w wysokości 1000 zł. Od stycznia gmina oferuje dofinansowanie wymiany starego pieca gazowego na nowy.

- Świadomość społeczna związana z zanieczyszczeniem powietrza jest coraz większa, ale wiemy, że jest jeszcze wiele do zrobienia. Aby nagłośnić problem prowadzimy od grudnia kampanię outdoorową „Nie truj! Daj oddychać!” w której wykorzystaliśmy wizerunek osoby w masce przeciwgazowej. Oprócz tego, aby dotrzeć z przekazem bezpośrednio do osób z grupy ryzyka, przygotowaliśmy informacje promujące bezpłatną aplikację GIOŚ – te ulotki będą dystrybuowane w przychodniach, obiektach oświatowych i stowarzyszeniach senioralnych – mówi Tamara Mytkowska.

Legionowo - działania prewencyjne

W związku z poziomami zanieczyszczeń powietrza w Legionowie podjęto szereg działań mających na celu poprawę jakości powietrza w mieście.

1. Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego.
Od 2001 r. w nowo wybudowanych na terenie Legionowa budynkach nie można używać paliw stałych, takich jak węgiel. Zgodnie z § 30 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ustalono, że:
1) Potrzeby cieplne projektowanego budownictwa wielorodzinnego należy zaspakajać z miejskiego systemu ciepłowniczego.
2) Zaspakajanie potrzeb cieplnych innego niż wymienione w pkt.1) budownictwa, w tym jednorodzinnego może nastąpić:
a) z miejskiego systemu ciepłowniczego
b) z indywidualnych źródeł ciepła opalanych na gaz ziemny lub paliwa płynne bez siarkowe,
c) źródeł odnawialnych
3) Zaleca się przebudowę istniejących kotłowni opalanych paliwem stałym na gaz ziemny lub paliwa płynne bez siarkowe.

2. Edukacja ekologiczna.
W grudniu 2015 r. wszyscy właściciele domów jednorodzinnych oraz zarządcy domów wielorodzinnych opalanych węglem otrzymali ulotkę informacyjną w której opisano szkodliwość spalania odpadów,, a także paliw stałych w indywidualnych kotłowniach oraz poinformowano o możliwości uzyskania dotacji na wymianę pieca węglowego na ekologiczne źródło ciepła. Rozpoczęto tez działania edukacyjne wśród dzieci i młodzieży dotyczące szkodliwości spalania odpadów w piecach. W roku 2016 we wszystkich legionowskich gimnazjach w klasach drugich i trzecich prowadzone będą zajęcia dydaktyczne dotyczące zanieczyszczenia powietrza i sposobów poprawy jego jakości.
W ubiegłym roku w trakcie przygotowywania Planu gospodarki niskoemisyjnej przeprowadzono ankiety dotyczące aktualnego i planowanego sposobu ogrzewania budynków przez ich właścicieli oraz informowano mieszkańców o możliwości dofinansowania przez gminę wymiany pieców węglowych.


3. Plan gospodarki niskoemisyjnej.

Rada Miasta Legionowo uchwaliła pod koniec 2015 roku Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla Gminy Miejskiej Legionowo. W opracowaniu sfinansowanym przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska dokonano inwentaryzacji obecnej gospodarki energią w mieście oraz wytyczono cele jej modernizacji w celu redukcji emisji gazów cieplarnianych, zwiększenia udziału energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych oraz redukcji zużycia energii poprzez zwiększenie efektywności energetycznej, a także poprawy jakości powietrza w mieście. Dokument jest niezbędny w przypadku aplikowania o środki europejskie. Dotyczy to nie tylko wniosków składanych przez gminę ale także wszystkich podmiotów w mieście.

4. Program wymiany pieców.
Od 19 listopada 2015 roku obowiązuje w Legionowie uchwała rady miasta o dofinansowaniu z budżetu gminy wymiany pieców węglowych na ekologiczne źródła ciepła.


5. Kontrole nieruchomości przeprowadzane przez Straż Miejską dotyczące spalania odpadów.

Zgodnie z ustawą Prawo ochrony środowiska Straż Miejska posiada uprawnienia do kontroli indywidualnych pieców. W przypadku stwierdzenia spalania odpadów właściciel budynku podlega karze aresztu lub grzywny. Osoby utrudniające dokonanie kontroli zgodnie z Kodeksem karnym podlegają karze pozbawienia wolności. Funkcjonariusze przeprowadzają kontrole indywidualnych kotłowni.


6. Termomodernizacja.

Wszystkie gminne obiekty oświatowe i większość pozostałych została poddana termomodernizacji polegającej na ociepleniu ścian i stropów oraz wymianie okien. Gmina wspiera też innych właścicieli budynków (SML-W, CSP, wspólnoty mieszkaniowe) w staraniach o dotacje na termomodernizację z środków zewnętrznych.


7. Transport.

Legionowo stawia na komunikację zbiorową. Z roku na rok wzrasta liczba połączeń kolejowych i autobusowych z Warszawą oraz bezpłatnych połączeń dowożących mieszkańców do centrum i do stacji kolejowych. Koszty dopłat do komunikacji zbiorowej ponosi budżet gminy. Obecnie kwota ta przekracza 6,5 mln rocznie.
Systematycznie rozbudowywana jest sieć ścieżek rowerowych na terenie miasta. W Arenie Legionowo funkcjonuje bezpłatna wypożyczalnia rowerów. W kilku miejscach w mieście zainstalowano punkty obsługi rowerów.

8. Działania inwestycyjne.
Konsekwentnie modernizowana jest ciepłownia miejska. Między innymi wykonano przedsięwzięcie pn."Ograniczenie emisji spalin poprzez przebudowę jednostek kotłowych w PEC Legionowo" dofinansowane z środków Unii Europejskiej. Dzięki niemu ograniczono emisję pyłu o 30 % oraz dopalenie CO o 20 %. Obecnie trwają prace nad projektem pn. "Budowa źródła kogeneracyjnego w postaci 3 silników gazowych oraz kotłowni gazowej na terenie Ciepłowni Miejskiej w Legionowie".

Ponadto w Arenie Legionowo założono kolektory słoneczne, na trybunie stadionu miejskiego oraz na siedzibie KZB Legionowo sp. z o.o. zamontowano instalacje fotowltaiczne, w trakcie realizacji jest też fotowoltaika na dachu miejskiego ratusza.

9. Gospodarka odpadami.
Legionowo jako jedna z pierwszych gmin w Polsce w roku 2009 wprowadziła miejski system gospodarki odpadami komunalnymi obejmujący wszystkich mieszkańców. Od razu po wprowadzeniu systemu ilość odpadów odbieranych od mieszkańców zwiększyła się o 30 % (3 tys. ton). Większość z tych odpadów dotychczas była spalana przez mieszkańców w indywidualnych kotłowniach.
Od 5 lat prowadzona jest akcja "Po prostu kompostuj", w ramach której mieszkańcy otrzymują nieodpłatnie do użytkowania we własnych ogrodach specjalistyczne kompostowniki. Dzięki temu ograniczono popularny wcześniej zwyczaj wiosennego i jesiennego palenia pozostałości roślinnych.
Wpływ na jakość powietrza, przede wszystkim na ilość zanieczyszczeń pyłowych (w Legionowie położonym na piaszczystych wydmach szczególnie częste) ma częstotliwość czyszczenia ulic na mokro. Dlatego w Legionowie wprowadzono dwukrotne w sezonie czyszczenie ulic na mokro.